Ντοκιμαντέρ/Documentary

Γαλλία, Η.Π.Α./France, USA, 2015, 79’ Εγχρ./Color, α/μ/b&w, Με ήχο/Sound

Το 1962, οι Χίτσκοκ και Τριφό απομονώθηκαν στο Χόλιγουντ για μια εβδομάδα με σκοπό να ανακαλύψουν τα μυστικά πίσω από τη σκηνοθεσία στον κινηματογράφο. Με βάση τις πρωτότυπες ηχογραφήσεις αυτής της συνάντησης -στις οποίες βασίζεται και το μυθικό βιβλίο Φρανσουά Τριφό: Χίτσκοκ – το ντοκιμαντέρ συνιστά ένα σπουδαίο κινηματογραφικό μάθημα και μας βυθίζει στον κόσμο του δημιουργού των Ψυχώ, Τα πουλιά και Δεσμώτης του ιλίγγου. Την εξαιρετικά σύγχρονη τέχνη του Χίτσκοκ σχολιάζουν κορυφαίοι κινηματογραφιστές της εποχής μας: Μάρτιν Σκορσέζε, Ντέιβιντ Φίντσερ, Αρνό Ντεπλεσέν, Κιγιόσι Κουροσάβα, Γουές Άντερσον, Τζέιμς Γκρέυ, Ολιβιέ Ασαγιάς, Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, Πίτερ Μπογκντάνοβιτς, Πολ Σρέιντερ.

Kent Jones // Ο Κεντ Τζόουνς (1964) είναι κριτικός ταινιών, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης. Το 2018 σκηνοθέτησε την πρώτη ταινία μυθοπλασίας του Νταϊάν που βραβεύτηκε στα φεστιβάλ του Λοκάρνο και της Τραϊμπέκα. Έχει σκηνοθετήσει τα ντοκιμαντέρ Χίτσκοκ/Τριφό (2015) και Γράμμα στον Ηλία (2010).

Σκηνοθεσία/Direction Kent Jones
Σενάριο/Screenplay Kent Jones, Serge Toubiana
Φωτογραφία/Cinematography Nick Bentgen, Daniel Cowen, Eric Gautier, Mihai Malaimare Jr., Lisa Rinzler, Genta Tamaki
Μοντάζ/Editing Rachel Reichman
Μουσική/Music Jeremiah Bernfield
Ηθοποιοί/Cast Wes Anderson, James Gray, David Fincher, Olivier Assayas, Paul Schrader, Richard Linklater, Peter Bogdanovich, Martin Scorsese, Kiyoshi Kurosawa, Arnaud Desplechin
Παραγωγή/Production Charles S. Cohen, Olivier Mille
Προέλευση κόπιας/Print source Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία, Ιταλία/France, Italy, 1973, 116’, Εγχρ./Color, Με ήχο/Sound

Με αφορμή ένα ψεύτικο πάτωμα που είχε φτιαχτεί για τα σκηνικά της Υπόθεσης Νοτόριους, ο Τριφό είχε σχολιάσει στον Χίτσκοκ: «Για κάποιον επισκέπτη στα πλατό όλα αυτά είναι φοβερά αστεία και νομίζω πως θα μπορούσαμε να γυρίσουμε μια θαυμάσια κωμική ταινία με θέμα το γύρισμα μιας ταινίας». Ο Χίτσκοκ συμφώνησε: «Όλη η δράση θα εκτυλίσσεται μέσα σ’ ένα στούντιο, όχι πάνω στο πλατό, μπροστά στην κάμερα, αλλά έξω από το πλατό, ανάμεσα στις λήψεις. Οι σταρ της ταινίας θα είναι οι δευτερεύοντες ρόλοι και πρωταγωνιστές θα είναι οι κομπάρσοι». Και ο Τριφό γύρισε αυτήν την ιδέα με την Αμερικάνικη Νύχτα, δανειζόμενος τον τίτλο της από την τεχνική ορολογία του κινηματογράφου (νυχτερινή σκηνή που γυρίζεται τη μέρα).

Σκηνοθεσία/Direction: François Truffaut
Σενάριο/Screenplay: François Truffaut, Jean- Louis Richard, Suzanne Schiffman
Φωτογραφία/Cinematography: Pierre- William Glenn
Μοντάζ/Editing: Martine Barraqué, Yann Dedet
Ηθοποιοί/Cast: Jacqueline Bisset, Jean- Pierre Léaud, François Truffaut
Παραγωγή/Production: Marcel Berbert
Προέλευση κόπιας/Print source: Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία/France 1980, 131’ Εγχρ./Color, Με ήχο/Sound

H πολυβραβευμένη ταινία (10 βραβεία Σεζάρ, υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας) αποτέλεσε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία στην καριέρα του Τριφό. Σε αντίθεση με τη συχνά ανατρεπτική φόρμα σε προηγούμενες ταινίες, ο Τριφό γύρισε μια κλασική ταινία τόσο συλλογική όσο και προσωπική. Αφηγούμενος το χρονικό ενός παρισινού θιάσου στα χρόνια της Κατοχής, από το 1942 ως το 1944, ο Τριφό δεν έκανε μια ταινία για μια άλλη τέχνη, όπως δεν έκανε και μια ταινία για το σινεμά στην Αμερικανική νύχτα, αλλά μια ταινία για τον έρωτα, τον πόλεμο, τη ζωή.

Σκηνοθεσία/Direction: François Truffaut
Σενάριο/Screenplay: François Truffaut, Suzanne Schiffman, Jean –Claude Grumberg
Φωτογραφία/ Cinematography: Néstor Almendros
Μοντάζ/Editing: Martine Barraqué
Ηθοποιοί/Cast: Gérard Depardieu, Catherine Deneuve
Παραγωγή/ Production: François Truffaut
Προέλευση κόπιας/Print source: MK2

Μυθοπλασία/Fiction, Η.Π.Α./USA, 1946, 102’, DCP, α/μ/b&w, Mε ήχο/Sound

Η Υπόθεση Νοτόριους είναι η αγαπημένη ταινία του Τριφό -μαζί με τον Σιωπηλό Μάρτυρα: «Το Νοτόριους είναι η πεμπτουσία του Χίτσκοκ … είναι μια ταινία που έμεινε καταπληκτικά μοντέρνα έπειτα από είκοσι ολόκληρα χρόνια. Έχει λίγες σκηνές και η απλότητά της είναι απαράμιλλη. Είναι ένα πρότυπο σεναριογραφίας … Η μεγάλη επιτυχία του Νοτόριους οφείλεται προφανώς στ’ ότι πετυχαίνει τη μέγιστη δυνατή απλότητα και το μέγιστο δυνατό στυλιζάρισμα». Ο Χίτσκοκ προσυπογράφει: «Η ιστορία του Νοτόριους ήταν απλώς η ιστορία ενός άντρα ερωτευμένου με μια γυναίκα, που στη διάρκεια μιας επίσημης αποστολής κοιμήθηκε μ’ έναν άλλον άντρα και αναγκάστηκε να τον παντρευτεί».

Σκηνοθεσία/Direction: Alfred Hitchcock
Σενάριο/Screenplay: Ben Hecht
Φωτογραφία/Cinematography: Ted Tetzlaff Μοντάζ/Editing: Theron Warth
Μουσική/Music: Roy Webb
Ηθοποιοί/ Cast: Cary Grant, Ingrid Bergman, Claude Rains, Louis Calhern, Leopoldine Konstantin, Alexis Minotis
Παραγωγή/ Production: Alfred Hitchcock
Προέλευση κόπιας/Print source: Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία/France, 1960, 80’, α/μ/b&w, Με ήχο/Sound

Μια ταινία με θέμα την ταυτότητα και την απώλεια της ταυτότητας στο πρότυπο της αμερικάνικης γκαγκστερικής ταινίας που έχει όμως τη δροσιά του γαλλικού νέου κύματος. Ο Σαρλί, παλαιότερα Εντουάρ, ζει στο περιθώριο, παίζοντας πιάνο σ’ ένα φτηνό μπαρ, μέχρι που ο μεγάλος του αδερφός τον σπρώχνει στην όχθη του υποκόσμου. Ο χρόνος λειτουργεί κυκλικά στην ταινία και η μουσική από μοτίβο του ήρωα γίνεται άλλοτε υπόκρουση και άλλοτε δραματουργικό στοιχείο.

Σκηνοθεσία/Direction: François Truffaut
Σενάριο/Screenplay: François Truffaut, Marcel Moussy [βασισμένο στο μυθιστόρημα του/based on the novel Down There by David Goodis]
Φωτογραφία/ Cinematography: Raoul Coutard
Μοντάζ/ Editing: Claudine Bouché, Cécile Decugis
Μουσική/Music: George Delerue
Ηθοποιοί/ Cast: Charles Aznavour, Marie Dubois, Nicole Berger
Παραγωγή/Production: Pierre Braunberger
Προέλευση κόπιας/Print source: MK2

Μυθοπλασία/Fiction, Η.Π.Α./USA, 1960, 109’, DCP Έγχρ./Color, Με ήχο/Sound

Μια γυναίκα κλέβει 40.000 δολάρια και βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα απομονωμένο μοτέλ, το οποίο διαχειρίζεται ένας ιδιόρρυθμος νεαρός που κυριαρχείται από την προσωπικότητα της νεκρής μητέρας του. Ο Χίτσκοκ εξομολογείται: “Το θέμα και οι χαρακτήρες δεν έχουν τόση σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η συναρμολόγηση των κομματιών της ταινίας, η φωτογραφία, η ηχητική μπάντα και η καθαρά τεχνική πλευρά μπόρεσαν να κάνουν το κοινό να στριγγλίσει. Νομίζω πως είναι μεγάλη ικανοποίηση για μας να χρησιμοποιούμε την κινηματογραφική τέχνη για να δημιουργήσουμε μια μαζική συγκίνηση. Και με το Ψυχώ τα κατάφερα”. Παρά τα λεγόμενα του σκηνοθέτη, δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως στην αφήγηση διασταυρώνονται μείζονες ψυχαναλυτικές θεωρίες.

Σκηνοθεσία/Direction: Alfred Hitchcock
Σενάριο/Screenplay: Joseph Stefano [βασισμένο σε μυθιστόρημα του/ based on the novel by Robert Bloch]
Φωτογραφία/Cinematography: John L. Russell
Μοντάζ/Editing: George Tomasini
Μουσική/Music: Bernard Hermann
Ηθοποιοί/Cast: Anthony Perkins, Vera Miles, John Gavin, Janet Leigh, Martin Balsam
Καλλιτεχνική Διεύθυνση/Art Direction: Robert Clatworthy, Joseph Hurley
Παραγωγή/ Production: Alfred Hitchcock
Προέλευση κόπιας/Print source: Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Ην. Βασίλειο/UK, 1927, 90’ DCP, α/μ/b&w, Χωρίς ήχο/Silent

Ο Ενοικιαστής είναι η πρώτη σημαντική ταινία του Χίτσκοκ: «Η όλη προσέγγισή μου σ’ αυτή την ταινία ήταν πραγματικά ενστικτώδης, ήταν η πρώτη φορά που άσκησα το δικό μου ύφος», λέει στον Τριφό. Γυρισμένη κατά τη διάρκεια της βουβής περιόδου του στην Αγγλία, αφηγείται τις περιπέτειες ενός άνδρα που νοικιάζει ένα επιπλωμένο δωμάτιο, ώσπου η ιδιοκτήτρια του σπιτιού βλέπει στο πρόσωπό του τον καταζητούμενο δολοφόνο. Η ταινία αυτή εγκαινιάζει το μοτίβο που επαναλαμβάνεται στις επόμενες ταινίες του, το οποίο, όπως διαπιστώνει ο Τριφό, αφορά: «Έναν άνθρωπο που κατηγορείται για ένα έγκλημα που δεν έκανε».

Σκηνοθεσία/Direction: Alfred Hitchcock
Σενάριο/Screenplay: Eliot Stannard [βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα της/based on the homonymous novel by Marie Belloc Lowndes]
Φωτογραφία/ Cinematography: Gaetano di Ventimiglia
Μοντάζ/Editing: Ivor Montagu
Μουσική/ Music: Ashley Irwin
Ηθοποιοί/Cast: Marie Ault, Arthur Chesney, June Tripp, Malcolm Keen, Ivor Novello
Παραγωγή/Production: Michael Balcon, Carlyle Blackwell, C.M. Woolf
Πηγή κόπιας/Print source: Park Circus

Εκτέλεση πρωτότυπης μουσικής από τον Μηνά Ι. Αλεξιάδη

Μυθοπλασία/Fiction, Η.Π.Α./USA, 1940, 130’ 4K DCP, α/μ/b&w, Με ήχο/Sound

Το ντεμπούτο του Χίτσκοκ στο Χόλιγουντ, είναι μια βρετανική ταινία με αμερικάνικη επιρροή, «εξαιτίας του Σέλτζνικ, που μόλις είχε τελειώσει το Όσα παίρνει ο άνεμος, κι έπειτα γιατί το σενάριο έγραψε ο Σέργουντ, δίνοντάς του μια πλατύτερη οπτική γωνία από εκείνη που θα είχε εάν το έγραφε κάποιος στην Αγγλία» επισημαίνει ο Χίτσκοκ. Η ιστορία μας γυναίκας που παντρεύεται ένα λόρδο, ο οποίος έχει χάσει τη σύζυγό του. Μια γκουβερνάντα εξουσιάζει τον ίδιο και το μυστηριώδες επιβλητικό σπίτι. «Ο μηχανισμός της Ρεβέκκας είναι αρκετά ισχυρός: πρέπει να πετύχεις μια όλο και μεγαλύτερη καταπίεση μιλώντας αποκλειστικά για μια νεκρή, για ένα πτώμα που δεν έχουμε δει ποτέ», γράφει ο Τριφό.

Σκηνοθεσία/Direction: Alfred Hitchcock
Σενάριο/Screenplay: Robert E. Sherwood, Joan Harrison [βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα της/based on the homonymous novel by Daphne Du Maurier]
Φωτογραφία/ Cinematography: George Barnes
Μοντάζ/Editing: W. Donn Hayes
Μουσική/Music: Franz Waxman
Ηθοποιοί/Cast: Laurence Olivier, Joan Fontaine, George Sanders, Judith Anderson, Nigel Bruce
Παραγωγή/ Production: David O. Selznick
Πηγή κόπιας/Print source: Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Η.Π.Α./USA, 1954, 112’, DCP Έγχρ./Color, Με ήχο/Sound

«Ένα μόνο τεράστιο ντεκόρ και όλη η ταινία μέσα από τα μάτια του ίδιου προσώπου» λέει ο Τριφό και συμφωνεί ο Χίτσκοκ, «Ακριβώς. Ήταν μια δυνατότητα να κάνω μια καθαρά κινηματογραφική ταινία. Έχετε τον ακινητοποιημένο άντρα που κοιτάζει έξω από το παράθυρο. Είναι ένα πρώτο κομμάτι της ταινίας. Το δεύτερο κομμάτι μας δείχνει τι βλέπει και το τρίτο δείχνει την αντίδρασή του». Η υποψήφια για πολλά Όσκαρ ταινία, είναι μια διασταύρωση βλεμμάτων. Μια ταινία για την ηδονοβλεψία. «Σάμπως δεν είμαστε όλοι μας;» αναρωτιέται ο Χίτσκοκ.

Σκηνοθεσία/Direction: Alfred Hitchcock
Σενάριο/Screenplay: John Michael Hayes [βασισμένο στη νουβέλα από τον/ based on a novella by Cornell Woolrich]
Φωτογραφία/Cinematography: Robert Burks
Μοντάζ/Editing: George Tomasini
Μουσική/Music: Franz Waxman
Ηθοποιοί/Cast: James Stewart, Grace Kelly, Wendell Corey, Thelma Ritter,Raymond Burr
Καλλιτεχνική Διεύθυνση/Art Direction: J. McMillan Johnson, Hal Pereira
Παραγωγή/ Production: Alfred Hitchcock
Προέλευση κόπιας/Print source: Park Circus

Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία/France, 1967, 105’, Εγχρ./Color, Με ήχο/Sound,

Μετά την τελετή του γάμου, έξω από την εκκλησία, ο γαμπρός πυροβολείται και η χήρα αποφασίζει να ψάξει τους πιθανούς δολοφόνους για να τους σκοτώσει. Η επίδρασή του Χίτσκοκ είναι ολοφάνερη. Το σενάριο βασίζεται σε μυθιστόρημα του Κόρνελ Γούλριτς, όπως άλλωστε και το σενάριο της ταινίας Σιωπηλός Μάρτυρας (1954), και η σκηνοθεσία ακολουθεί πιστά το σενάριο κατά τη γνωστή μέθοδο Χίτσκοκ. Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές ταινίες του Τριφό, μαζί με το Φαρενάιτ 451 (1966). Η σταδιακή αποκάλυψη του εκδικητικού κινήτρου της ηρωίδας, τα αντικείμενα ως φονικές παγίδες, η σύνθεση των κοντινών κάδρων που προκαλούν αγωνία στον θεατή και η δυναμική χρήση της μουσικής έρχονται κατευθείαν από την εργαλειοθήκη του μετρ της έκπληξης και του σασπένς.

Σκηνοθεσία/Direction: François Truffaut
Σενάριο/Screenplay: François Truffaut, Jean- Louis Richard [βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του/based on the novel by Cornell Woolrich]
Φωτογραφία/ Cinematography: Raoul Coutard
Μοντάζ/Editing: Claudine Bouché, Cécile Decugis
Μουσική/Music: George Delerue
Ηθοποιοί/Cast: Jean- Claude Brialy, Jeanne Moreau, Claude Rich, Michel Bouquet
Παραγωγή/ Production: Marcel Berbert, Oscar Lewenstein
Προέλευση κόπιας/Print source: MK2