Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία/France, 1930, 75 ́, DCP, α/μ /b&w,

Χωρίς ήχο/Silent

Στη δεύτερη αυτή συνεργασία με τον Σαλβαντόρ Νταλί, μετά τον Ανδαλουσιανό Σκύλο, ο Μπουνιουέλ, προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερο σουρεαλιστικό σκάνδαλο από την προηγούμενη φορά. Ο Ιησούς Χριστός και η ρωμαϊκή αυτοκρατορία, επίσκοποι, κυβερνήτες και η αστική τάξη, διαφθείρονται αλλά και εμποδίζουν έναν τρελό έρωτα. Παρόλο που δεν βασίζεται τόσο σε φιλμικούς πειραματισμούς, και ενώ κατά κάποιο τρόπο συνομιλεί με τα χολιγουντιανά ιστορικά δράματα του Σεσίλ Ντε Μιλ, η ταινία ακόμη και σήμερα αψηφά κάθε ειδολογική κατάταξη και αφηγηματική σύμβαση, κάθε αστικό και ηθικό νόμο. Υπό την επίδραση του Ντε Σαντ, ο Μπουνιουέλ μας κληροδότησε μια ανατρεπτική σουρεαλιστική ταινία για τα ένστικτα της ηδονής και του θανάτου.

Luis Buñuel // Ο ισπανός σκηνοθέτης Λουίς Μπουνιουέλ (1900-1983) θεωρείται πατέρας του σουρεαλιστικού κινηματογράφου. Ωστόσο, σκηνοθέτησε από πειραματικές ταινίες, ντοκιμαντέρ, μελοδράματα και ερωτικές ταινίες μέχρι μιούζικαλ, σάτιρες, περιπέτειες και γουέστερν. Παρά το γεγονός ότι στο έργο του πάντοτε υπάρχει το σουρεαλιστικό στοιχείο, όλες οι ταινίες του ξεχωρίζουν από το ιδιαίτερο μπουνιουελικό ύφος τους.

Σκηνοθεσία/Direction Luis Buñuel
Σενάριο/Screenplay Luis Buñuel, Salvador Dalí
Φωτογραφία/Cinematography Albert Duverger
Μοντάζ/Editing Luis Buñuel
Ηθοποιοί/Cast Lya Lys, Gaston Modot, Max Ernst, Caridad de Laberdesque
Μουσική/Music Georges Van Parys
Παραγωγή/Production Charles de Noailles, Marie-Laure de Noailles
Αποκατάσταση/Restoration Restored in 2019 in 4K by Cinémathèque française, Centre Pompidou and MNAM-CCI/Service du cinéma expérimental with funding provided by Pathé and Maison de Champagne Piper-Heidsieck at Hiventy (image) and L.E. Diapason (sound) laboratories
Πηγή κόπιας/Print source Cinémathèque française

Μυθοπλασία/Fiction, Γαλλία, Μεξικό, Ελβετία/France, Mexico, Switzerland, 2018, 100 ́, DCP, Έγχρωμο/Color, Με ήχο/Sound

Παρίσι, καλοκαίρι, 1979. Η Ανν είναι παραγωγός γκέι ταινιών πορνό τρίτης κατηγορίας. Όταν η Λόις, η μοντέρ της και εράστριά της την εγκαταλείπει, η Ανν επιχειρεί να την ξανακερδίσει, γυρίζοντας τη μέχρι στιγμής πιο φιλόδοξη ταινία της, με τον πύρκαυλο παρατρεχάμενο της Άρτσιμπαλντ. Ένας από τους ηθοποιούς της όμως, δολοφονείται βάναυσα και η Ανν βρίσκεται μπλεγμένη σε μια παράξενη έρευνα, η οποία φέρνει τη ζωή της άνω-κάτω.

Σκηνοθεσία/Direction: Yann Gonzalez
Σενάριο/Screenplay Yann Gonzalez, Cristiano Mangione
Φωτογραφία/ Cinematography: Simon Beaufils
Μοντάζ/Editing: Raphaël Lefèvre
Μουσική/Music: M83
Ηθοποιοί/Cast: Vanessa Paradis, Nicolas Maury, Kate Moran, Jonathan Genet, Khaled Alouach
Παραγωγή/Production: CG Cinéma, Piano, Garidi Films, ARTE France Cinéma, RTS Radio Télévision Suisse, Le Fresnoy
Πηγή κόπιας/Print source: Kinology

Ελληνική Πρεμιέρα/Greek Premiere
Μυθοπλασία/Fiction, Πορτογαλία/Portugal, 1963, 21 ́ 35mm, α/μ/b&w, Πορτογαλικά/Portuguese

Αυτή η αλληγορική μικρού μήκους ταινία προέκυψε από την είδηση για την επιχείρηση διάσωσης δύο αγοριών που, κατά τη διάρκεια κυνηγιού, πνίγηκαν σε μια ελώδη περιοχή. Οι διασώστες, στην ταινία, καυγαδίζουν και ξεχνούν τον λόγο που βρίσκονται εκεί. Πρόκειται για μια σαρκαστική παραβολή του πορτογαλικού φασισμού. Πράγματι, η ταινία κόπηκε στη λογοκρισία, ως απαισιόδοξη, και προβλήθηκε με διαφορετικό, αισιόδοξο τέλος. Μετά τη χούντα, στις κόπιες της ταινίας περιλαμβάνονται και οι δυο εκδοχές του τέλους.

Σκηνοθεσία/Direction: Manoel de Oliveira
Σενάριο/Screenplay Manoel de Oliveira
Φωτογραφία/ Cinematography: Manoel de Oliveira
Μοντάζ/Editing: Manoel de Oliveira
Ήχος/Sound: Manoel de Oliveira
Ηθοποιοί/Cast: António Rodrigues Sousa, João Rocha Almeida
Παραγωγός/Producer: Manoel de Oliveira
Προέλευση ταινίας/Film Source: Πορτογαλική Ταινιοθήκη- Μουσείο Κινηματογράφου/ Portuguese Cinematheque-Museum of Cinema

*Προβάλλεται μαζί με την ταινία “Το πόρτο της παιδικής μου ηλικίας”

Αθηναϊκή Πρεμιέρα/Athenian Premiere
Μυθοπλασία/Fiction, Πορτογαλία, Γαλλία/Portugal, France, 2001, 61 ́, 35mm, Έγχρ./Color, Πορτογαλικά/Portuguese

Όταν, το 2001, ζητήθηκε από τον Ολιβέιρα να κάνει μία ταινία για τον τόπο γέννησής του, το Πόρτο, άδραξε την ευκαιρία, αλλά αντιμετώπισε το πρόβλημα ότι η πόλη ανακαινιζόταν. Μετατρέποντας τον περιορισμό σε πλεονέκτημα, κατέφυγε στις αναμνήσεις της παιδικής του ηλικίας. Σύμφωνα με τα λόγια του: «Θεωρώ την ταινία ως ντοκιμαντέρ, αλλά για να μην μπουκώσει από φωτογραφικά άλμπουμ, πολλές φορές έπρεπε να δραματοποιήσω. Αυτό που προέκυψε είναι αναμνήσεις μιας ζωής και ει- κόνες ενός χρόνου προ πολλού περασμένου, οι οποίες δεν σχηματίζουν μία αυτοβιογραφία, παρόλο που με περιλαμβάνουν».

Σκηνοθεσία/Direction: Manoel de Oliveira
Σενάριο/Screenplay Manoel de Oliveira
Φωτογραφία/ Cinematography: Emmanuel Machuel
Μοντάζ/Editing: Valérie Loiseleux
Ήχος/Sound: Jean-François Auger
Ηθοποιοί/Cast: Jorge Trêpa, Ricardo Trêpa, Maria de Medeiros, Leonor Silveira
Παραγωγός/Producer: Paulo Branco
Προέλευση ταινίας/Film Source: Πορτογαλική Ταινιοθήκη- Μουσείο Κινηματογράφου Portuguese Cinematheque-Museum of Cinema

* Προβάλλεται μαζί με την ταινία “Το κυνήγι”.

Μυθοπλασία/Fiction, Ελλάδα/Greece, 1958, 112 ́ 35mm, α/μ/b&w, Mε ήχο/Sound

Ποτέ ο βράχος της Ακρόπολης δεν έμεινε πιο επίμονα μαύρος, απ’ ό,τι στο ακίνητο νυχτερινό πλάνο που ξεκινάει, μαζί με τους τίτλους, την ταινία. Από εκεί, σιγά σιγά, η κάμερα γυρίζει στα φωτισμένα παράθυρα, κι αργότερα στα ενδότερα, ενός αστικού σπιτιού. Πενήντα χρόνια πριν τη Στρέλλα, η Χλόη της Έλλης Λαμπέτη, κι αυτή, Lives her myth in Greece. Κι εδώ τα πάντα (τάξη, φύλο, συγγένεια, επιθυμία, αξιοπρέπεια) παρουσιάζονται ως ζήτημα παράστασης, επιτέλεσης. Κι εδώ η οικογένεια δένει, αλλά και βαραίνει, τους ανθρώπους. Καθώς γίνεται το πλαίσιο για να φανεί πώς ένας παλιός κόσμος τελειώνει, ενώ ο καινούριος αναδύεται προς το παρόν μόνο ως βραχυκύκλωμα. Όπως λέει και ο εκφωνητής προς το τέλος, την ώρα ενός βίαιου (και αποσιωπημένου) θανάτου: «ώρα Ελλάδος, ένδεκα…».

Σκηνοθεσία/Direction: Μιχάλης Κακογιάννης
Σενάριο/Screenplay: Μιχάλης Κακογιάννης
Φωτογραφία/ Cinematography: Walter Lassally
Μοντάζ/Editing: Γιώργος Τσαούλης
Μουσική/Music: Μάνος Χατζιδάκις
Ηθοποιοί/Cast: Έλλη Λαμπέτη, Γιώργος Παππάς, Μιχάλης Νικολινάκος, Ελένη Ζαφειρίου, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Μηνάς Χρηστίδης, Ζώρζ Σαρρή, Δέσπω Διαμαντίδου, Μαίρη Χρονοπούλου, Αθηνά Μιχαηλίδου, Νίκος Φέρμας, Νίκος Κούρκουλος, Βασίλης Καϊλας
Παραγωγή/Production: Φίνος Φιλμ και Δαμασκηνός – Μιχαηλίδης
Πηγή κόπιας/Print source: Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Ακολουθεί συζήτηση με τον Δημήτρη Παπανικολάου, επιμελητή του αφιερώματος

Ελληνική Πρεμιέρα / Greek Premiere

Μυθοπλασία/Fiction, Αλγερία, Γαλλία, Κατάρ/Algeria, France, Qatar, 2019, 100 ́, DCP, Έγχρ./Color, Αλγερινά, Αραβικά, Γαλλικά, Αγγλικά/Algerian, Arabic, French, English

Η Μαλίκα είναι ιδιοκτήτρια ενός μικρού καφέ, το οποίο, στο μοναδικό του τραπέζι, σερβίρει μόνο τσάι, αυγά και νερό και βρίσκεται στην εθνική οδό που διασχίζει την έρημο, 10 ώρες οδήγηση νότια από το Αλγέρι. Ένας διερχόμενος περιγράφει την Μαλίκα «ως φύλακα του κενού». Ωστόσο, η υβριδική ταινία του Χασσέν Φερχάνι, λόγω των στοιχείων ντοκιμαντέρ παρατήρησης που εμπεριέχει, δείχνει ότι το φαινομενικά έρημο μέρος σφύζει από ζωή. Οδηγοί φορτηγών, τουρίστες με μοτοσυκλέτες και τακτικοί πελάτες που φέρνουν νέα από την κοντινή πόλη Ελ Μένια, εξυπηρετούνται στο κατώφλι της Μαλίκα, ενώ αυτή παραμένει πάντοτε εκεί.

Hassen Ferhani // Ο Χασσέν Φερχάνι γεννήθηκε στο Αλγέρι το 1986. Στην ταινία του Ο Ταρζάν, ο Δον Κιχώτης και εμείς 2013, η οποία προβλήθηκε στα φεστιβάλ της Μασσαλίας και του Λοκάρνο, ήδη φαινόταν το ενδιαφέρον του για το ντοκιμαντέρ στα όρια με τη μυθοπλασία. Η ταινία Γύρω-γύρω στο μυαλό μου (2015), γυρισμένη σε σφαγεία στο Αλγέρι, ήταν η πρώτη του μυθοπλασία.

Σκηνοθεσία/Direction Hassen Ferhani,
Σενάριο/Screenplay Hassen Ferhani,
Φωτογραφία/Cinematography Hassen Ferhani
Μοντάζ/Editing Stéphanie Sicard, Nadia Ben Rachid, Nina Khada, Hassen Ferhani
Ήχος/Sound Antoine Morin
Παραγωγή/Production Narimane Mari, Olivier Boischot, Allers Retours Films, Centrale Électrique
Ηθοποιοί/Cast Malika, Chawki Amari, Samir Elhakim
Προέλευση ταινίας/Film Source Centrale Électrique, Pascale Ramonda

Αθηναϊκή Πρεμιέρα/Athenian Premiere

Μυθοπλασία/Fiction, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία/Brazil, France, Germany, 2019, 98 ́, DCP, Έγχρ./Color, Πορτογαλικά/Portuguese

Ο 45χρονος Ζουστίνο, ένας αυτόχθονας Ινδιάνος, εργάζεται ως φύλακας στο λιμάνι του Μανάους, μιας βιομηχανικής πόληςτ μια βιομηχανική πόλη στο μέσο του δάσους του Αμαζονίου. Ύστερα από τον θάνατο της γυναίκας του ζει με την κόρη του σε ένα προάστιο. Όταν η κόρη του θα φύγει για να σπουδάσει ιατρική, ο Ζουστίνο παθαίνει πυρετό, κι ένα περίεργο πλάσμα τον ακολουθεί. Ανάμεσα στην καταπιεστική ζωή στην πόλη και την απόσταση από το χωριό του που νοσταλγεί, ο Ζουστίνο δεν μπορεί πια να αντέξει τη δίχως τόπο ύπαρξή του.

Σκηνοθεσία/Direction: Maya Da-Rin
Σενάριο/Screenplay Maya Da-Rin, Miguel Seabra Lopes, Pedro Cesarino
Φωτογραφία/Cinematography: Barbara Alvarez
Μοντάζ/Editing: Karen Akerman
Ήχος/Sound:Felippe Schultz Mussel, Breno Furtado, Romain Ozanne, Emmanuel Croset
Παραγωγός/Producer: Maya Da-Rin, Leonardo Mecchi, Juliette Lepoutre
Ηθοποιοί/Cast: Regis Myrupu, Rosa Peixoto, Sussara Brito
Προέλευση ταινίας/Film Source: Still Moving

Παρουσίαση από τον σεναριογράφο Miguel Seabra Lopez

Μυθοπλασία/Fiction, Ιταλία Γαλλία/Italy, France, 1982, 93 ́, 35mm, Έγχρ./Color, Με ήχο/sound

Ο Τζιοβάνι, ένας διάσημος ηθοποιός, επιστρέφει στο πατρικό του σπίτι στο χωριό μετά την αυτοκτονία του αδερφού του. Η μάνα του παραμένει φανατικά θεούσα και ο μεγαλύτερος του αδερφός είναι αδιάφορος προς τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Όταν ο Τζιοβάνι θα πάει να επιπλήξει τη σύντροφο του πεθαμένου, που δεν ήρθε στην κηδεία, μία έντονη και στοιχειωμένη σχέση θα αναπτυχθεί μεταξύ τους.

Σκηνοθεσία/Direction: Marco Bellocchio
Σενάριο/Screenplay Marco Bellocchio
Φωτογραφία/ Cinematography: Giuseppe Lanci
Μοντάζ/Editing: Sergio Nutii
Μουσική/Music: Nicolas Piovani
Ηθοποιοί/Cast: Lou Castel, Angela Molina, Emmanuelle Riva, Michel Piccoli, Antonio Piovanelli
Παραγωγή/Production: Odyssia, Gaumont, Paris in collaboration with RAI 2
Πηγή κόπιας/Print source: Viggo/Cinecittà

Πειραματικό/experimental, Γερμανία/Germany, 2019, 28 ́Σενάριο-Σκηνοθεσία/Screenplay-Direction: Gerrit Kuge

Ο αφηγητής ανακαλεί τις τελευταίες του διακοπές σε σχέση. Εγκλωβισμένοι και οι δύο σε ένα απομακρυσμένο μέρος, η μεταξύ τους ένταση αυξάνεται και πέφτουν σε μια ανήμπορη σιωπή.

*Προβάλλεται μαζί με το “Ο Άντριαν δεν είναι Αχίλ”

Μυθοπλασία/Fiction, Γερμανία/Germany, 2019, 80 ́ Σενάριο-Σκηνοθεσία/Screenplay-Direction: Sophia Schiller

Το πορτραίτο μιας σχέσης, του Άντριαν και της ηθοποιού του θεάτρου Φλορίνα, που δείχνει να μην είναι συμβατή με την καθημερινότητα. Έλξη και απόρριψη, επιθυμία και περιφρόνηση βρίσκονται η μία κοντά στην άλλη.

*Προβάλλεται μαζί με το “Βόρεια ασθένεια”